අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය 69 වසරක විශිෂ්ට සේවා ඉතිහාසය සමරයි
කටුනායක ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදා කඳවුරේ ස්ථාපිත අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය, සිය 69 වන සංවත්සරය 2026 සැප්තැම්බර් මස 02 වන දින සමරනු ලැබීය. ඒ, දශක හයකට ආසන්න කාලයක් පුරා මාතෘභූමිය වෙනුවෙන් ඉටු කළ සුවිශේෂී සේවාව සනිටුහන් කරමිනි.
1957 සැප්තැම්බර් මස 01 වන දින පියාසර ලුතිනන් පී. එච්. මෙන්ඩිස්ගේ අණදීම යටතේ මෙම බලඝණය ස්ථාපිත කරන ලදී. එතැන් සිට මේ දක්වා අණදෙන නිලධාරීවරුන් 33 දෙනෙකු යටතේ ක්රියාත්මක වී ඇති මෙම බලඝණය, වර්තමානයේ වින්ග් කමාන්ඩර් කසුන් කුමාරගේ අණ සහ මඟපෙන්වීම යටතේ ක්රියාත්මක වේ.
දීර්ඝ හා කීර්තිමත් ඉතිහාසයක් තුළ ගුවන් යානා වර්ග 17ක් මෙහෙයවා ඇති අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය, Airspeed Oxford සහ DC-3 Dakota ගුවන් යානාවලින් සිය මෙහෙයුම් ආරම්භ කර පසුව Harbin Y-12 සහ Y-8 ගුවන් යානා දක්වා වර්ධනය වී ඇත. වර්තමානයේ බලඝණය Antonov An-32B සහ Lockheed C-130 Hercules ගුවන් යානා මෙහෙයවනු ලබයි.
ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ උපායමාර්ගික ගුවන් ප්රවාහන ඒකකය ලෙස අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය විසින් නියමිත ගුවන් ප්රවාහන කටයුතු, තුවාලකරුවන් හා රෝගීන් ගුවන් මගින් ප්රවාහනය කිරීමේ මෙහෙයුම් (CASEVAC/MEDEVAC), දේශීය හා විදේශීය මානුෂීය ආධාර සහ ආපදා සහන මෙහෙයුම් (HADR), පැරෂුට් පුහුණු කටයුතු, ප්රභූ සහ අති විශේෂ ප්රභූ පුද්ගලයන් ප්රවාහනය කිරීම (VIP/VVIP), විදේශීය මෙහෙයුම්, නිරීක්ෂණ සහ ඔත්තු බැලීමේ මෙහෙයුම් ඇතුළු පුළුල් පරාසයක කාර්යයන් සිදු කරනු ලබයි.
ඊළාම් යුද සමයේදී, 1991 සිට 2009 දක්වා වසර 18කට ආසන්න කාලයක් පුරා කොළඹ සහ යාපනය අර්ධද්වීපය අතර අත්යවශ්ය ගුවන් සම්බන්ධතාවය පවත්වාගෙන යමින් ගුවන් පාලම අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා මෙම බලඝණය තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. එහි සුවිශේෂී සේවය සහ කැපකිරීම් අගයමින් 2009 වසරේදී ජනාධිපති වර්ණ බලඝණය වෙත පිරිනමන ලදී.
69 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කරමින් අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය විසින් සම්ප්රදායික වැඩ පෙළපාළියක් පවත්වන ලද අතර, අනතුරුව මාතෘභූමිය වෙනුවෙන් දිවි පිදූ රණවිරුවන්ට ගෞරව දැක්වීම සඳහා අනුස්මරණ උත්සවයක් ද පැවැත්විණි.
සංවත්සර සැමරුම් වැඩසටහන් අතරතුර බලඝණයේ සාමාජිකයන් විසින් කදිරාන ශෝභාරාම විහාරස්ථානයේ ශ්රමදාන වැඩසටහනක් ද පවත්වන ලදී. එමෙන්ම, මාතෘභූමිය වෙනුවෙන් උතුම්ම කැපකිරීම සිදු කළ රණවිරුවන් සිහිපත් කරමින් ඔවුන්ට උපහාර පිණිස දානමය පුණ්යකර්මයක් ද සිදු කරන ලදී.
1957 සැප්තැම්බර් මස 01 වන දින පියාසර ලුතිනන් පී. එච්. මෙන්ඩිස්ගේ අණදීම යටතේ මෙම බලඝණය ස්ථාපිත කරන ලදී. එතැන් සිට මේ දක්වා අණදෙන නිලධාරීවරුන් 33 දෙනෙකු යටතේ ක්රියාත්මක වී ඇති මෙම බලඝණය, වර්තමානයේ වින්ග් කමාන්ඩර් කසුන් කුමාරගේ අණ සහ මඟපෙන්වීම යටතේ ක්රියාත්මක වේ.
දීර්ඝ හා කීර්තිමත් ඉතිහාසයක් තුළ ගුවන් යානා වර්ග 17ක් මෙහෙයවා ඇති අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය, Airspeed Oxford සහ DC-3 Dakota ගුවන් යානාවලින් සිය මෙහෙයුම් ආරම්භ කර පසුව Harbin Y-12 සහ Y-8 ගුවන් යානා දක්වා වර්ධනය වී ඇත. වර්තමානයේ බලඝණය Antonov An-32B සහ Lockheed C-130 Hercules ගුවන් යානා මෙහෙයවනු ලබයි.
ශ්රී ලංකා ගුවන් හමුදාවේ උපායමාර්ගික ගුවන් ප්රවාහන ඒකකය ලෙස අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය විසින් නියමිත ගුවන් ප්රවාහන කටයුතු, තුවාලකරුවන් හා රෝගීන් ගුවන් මගින් ප්රවාහනය කිරීමේ මෙහෙයුම් (CASEVAC/MEDEVAC), දේශීය හා විදේශීය මානුෂීය ආධාර සහ ආපදා සහන මෙහෙයුම් (HADR), පැරෂුට් පුහුණු කටයුතු, ප්රභූ සහ අති විශේෂ ප්රභූ පුද්ගලයන් ප්රවාහනය කිරීම (VIP/VVIP), විදේශීය මෙහෙයුම්, නිරීක්ෂණ සහ ඔත්තු බැලීමේ මෙහෙයුම් ඇතුළු පුළුල් පරාසයක කාර්යයන් සිදු කරනු ලබයි.
ඊළාම් යුද සමයේදී, 1991 සිට 2009 දක්වා වසර 18කට ආසන්න කාලයක් පුරා කොළඹ සහ යාපනය අර්ධද්වීපය අතර අත්යවශ්ය ගුවන් සම්බන්ධතාවය පවත්වාගෙන යමින් ගුවන් පාලම අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා මෙම බලඝණය තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. එහි සුවිශේෂී සේවය සහ කැපකිරීම් අගයමින් 2009 වසරේදී ජනාධිපති වර්ණ බලඝණය වෙත පිරිනමන ලදී.
69 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කරමින් අංක 02 බර ප්රවාහන බලඝණය විසින් සම්ප්රදායික වැඩ පෙළපාළියක් පවත්වන ලද අතර, අනතුරුව මාතෘභූමිය වෙනුවෙන් දිවි පිදූ රණවිරුවන්ට ගෞරව දැක්වීම සඳහා අනුස්මරණ උත්සවයක් ද පැවැත්විණි.
සංවත්සර සැමරුම් වැඩසටහන් අතරතුර බලඝණයේ සාමාජිකයන් විසින් කදිරාන ශෝභාරාම විහාරස්ථානයේ ශ්රමදාන වැඩසටහනක් ද පවත්වන ලදී. එමෙන්ම, මාතෘභූමිය වෙනුවෙන් උතුම්ම කැපකිරීම සිදු කළ රණවිරුවන් සිහිපත් කරමින් ඔවුන්ට උපහාර පිණිස දානමය පුණ්යකර්මයක් ද සිදු කරන ලදී.
